De stichting "Mechteld ten Ham", voorheen B.E.O - de Berghse Evenementen Organisatie - organiseert jaarlijks een driedaags cultureel-historisch weekeinde. De rijke historie van het plaatsje 's-Heerenberg en omgeving levert hiervoor genoeg stof. Haar naam ontleent de stichting aan de berghse Mechteld ten Ham, een van de laatst verbrande heksen in Nederland. Op 25 juli 1605 werd zij, na de waterproef in de Azewijnse Laak te hebben ondergaan, veroordeeld tot de brandstapel wegens hekserij. Tijdens de waterproef bleef zij drijven hetgeen bewees dat ze een heks was.
Eeuwen lang werd het Graafschap Bergh, waar 's-Heerenberg het middelpunt van is, bestuurd door de graven van Bergh vanuit het nog steeds bestaande kasteel Huis Bergh. De geschiedenis van het kasteel, stadje en streekbewoners is terug te vinden in het kasteelarchief, een van de meest uitgebreide en best bewaarde archieven van Nederland.
In 1993 werd de stichting 'Mechteld ten Ham' opgericht door enkele personen afkomstig uit de organisatie van " 's-Heerenberg - 600 jaar stad" waaruit later de "Nacht van Bergh" ontsprong. Doelstelling werd het organiseren van evenementen met een cultureel-historisch karakter.
Hoogtepunten zijn de om de twee jaar gespeelde toneelprodukties in de openlucht, met meestal het romantische kasteel Huis Bergh als decor.
Thema voor deze toneelstukken: de rijke historie der voormalige kasteelbewoners - de graven van Bergh - en de geschiedenis van 's-Heerenberg.
Ook aan kinderen wordt gedacht: is er een speciale jeugdsite.
Kijk op www.mechteldtenham.nl
Het weekend van Mechteld ten Ham dat elk jaar in ‘s-Heerenberg gehouden wordt draagt die naam uit eerbetoon voor de vrouw die in 1605 ten onrechte werd beschuldigd van hekserij.
Na afloop van de begrafenis van een kind stapt zij naar de rechter en zegt dat haar groot onrecht is aangedaan. Al tijden wordt ze beschuldigd van allerlei leed dat de stad ‘s-Heerenberg treft. Overal krijgt ze de schuld van.
De rechter besluit op aandringen van Mechteld, tot een rechtszaak om haar onschuld te bewijzen. Diverse mensen leggen een getuigenverklaring af ten ongunste van Mechteld, zij zou het boze oog hebben en door toverij zeker schuldig zijn aan al het onheil van de inwoners.
Mechteld werd de vraag gesteld of ze zonder martelingen schuld wil bekennen of dat zij bij haar mening blijft dat ze onschuldig is. Mechteld antwoordt dat ze zo onschuldig is als een baby. Dan wordt besloten om haar de waterproef te laten ondergaan. Nog dezelfde dag wordt Mechteld naar de Laak in Azewijn gebracht. In het bijzijn van honderd mensen wordt zij aan handen en voeten kruislings aan elkaar gebonden tot drie keer in het water geworpen. Als ze blijft drijven neemt het reine water haar niet op als duivelsbondgenoot. Zinkt ze dan is de kans groot dat ze verdrinkt, maar deze wel van alle blaam gezuiverd. Ze blijft drijven en het bewijs is geleverd, ze is schuldig!
Nu begint de taak voor de beul, zij zal moeten vertellen van wie ze toveren heeft geleerd, wanneer ze omgang met de duivel heeft gehad enz. Zo’n verhoor gaat altijd met folteringen gepaard, zoals radbraken, geselen, duimschroeven en instrumenten waarmee de botten van de beklaagde worden gebroken.
Na langdurige martelingen bekent zij dat ze toveren van de boze vijand heeft geleerd en dat ze niemand kwaad heeft willen doen behalve de knecht van Frederik Jan, die nog wat te goed heeft. Echter de volgende dag trekt zij al haar bekentenissen in en zegt de verklaring van schuld te hebben afgelegd onder druk. Hierop volgen nog meer martelingen en uiteindelijk vindt de executie plaats van Mechteld ten Ham op 25 juli 1605 op de brandstapel in tegenwoordigheid van het stadsbestuur van de stad ‘s-Heerenberg. Haar goederen worden verkocht zodat de onkosten van het proces kunnen worden betaald.
In 1993 werd in een opvoering van de plaatselijke toneelvereniging haar proces nagespeeld.
Het beeld van Mechteld is vervaardigd door kunstenaar Patrick Beverloo, ter gelegenheid van het 625 jarig bestaan van de stad ’s-Heerenberg. Het staat op de plek waar vroeger haar hutje stond. Er is ook een uitvoering van 33 cm. te koop bij VVV-Montferland. €79.95 Bestel hier.
